Giới Tính

Chương 01

Những cuộc đối thoại về cộng đồng LGBTQ vẫn là một đề tài khó nói tại Việt Nam. Và thậm chí trước đây, các chủ đề liên quan đến cộng đồng LGBTQ vẫn bị coi là cấm kỵ hoặc không được thoải mái khi nhắc đến. Cho đến dạo gần đây, các phương tiện truyền thông bắt đầu trở nên cởi mở hơn để bao gồm các tin tức liên quan đến cộng đồng LGBTQ. Vì thế, để giúp cho cả thế hệ trước và sau này đối thoại tốt hơn về những chủ đề này, chương 01 viết ra với mục đích cung cấp cho mọi người từ kiến thức cơ bản về cộng đồng LBGTQ.

Xu Hướng
Tính Dục

Dị Tính
Heterosexuality

Dị tính là mối quan hệ tình cảm với người khác giới, thường là giữa nam và nữ. Người dị tính chiếm đa phần dân số, vì thế không bị kỳ thị như những người thuộc nhóm LGBTQ. Vì người dị tính không bị kỳ thị trong xã hội, họ nên dùng tiếng nói để bảo vệ cho những người thuộc nhóm LGBTQ.

Đồng Tính
Homosexuality

Người đồng tính, tiếng Anh gọi là gay(nam) hoặc lesbian(nữ), là người có tình cảm với người cùng giới. Các nghiên cứu khoa học uy tín đều có chung một kết luận rằng đồng tính là một khuynh hướng tự nhiên của tình cảm con người, do cả các yếu tố sinh học lẫn xã hội tạo ra.

Đồng tính không phải là bệnh hay có thể lây truyền. Đồng tính cũng không phải là lệch lạc hay rối loạn tâm trí. Vì không phải là bệnh, nên đồng tính không cần chữa. Nhiều nghiên cứu khoa học đã kết luận việc cố gắng làm thay đổi cảm xúc của người đồng tính là vô ích và sẽ ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ tâm lý của họ. Không như những thế hệ trước thường nghĩ, tiếp xúc nhiều với người đồng tính không thể làm một người dị tính hay song tính trở thành người đồng tính.

Nhiều người nhận thấy dạo gần đây có nhiều người đồng tính hơn. Đó là vì xã hội ngày nay đã cởi mở hơn với cộng đồng LGBTQ, người đồng tính được nhận sự thấu hiểu và có riêng cho mình sự tự tin để công khai giới tính của mình.

Vua Khải Định (1885-1925)

Một ví dụ trong lịch sử có thể thấy là vua Khải Định. Các tại liệu chỉ ra rằng vua Khải Đình có xu hướng thích đàn ông mặc dù ông có 12 bà vợ. Ông thường bị nói là vô sinh bởi vì ông không có hứng thú đối với phụ nữ. Hoàng tử Vĩnh Thụy, con trai duy nhất của ông, và cũng là người kế vị ngai vàng là con nuôi. Khải Định cũng thường bị chỉ trích vì cách ăn mặc, ông thích đeo trang sức và ăn mặc như phụ nữ.

Song Tính
Bisexuality

Song tính, trong tiếng anh gọi là bisexual, là người có cảm tình với cả nam và nữ. Cũng như dị tính và đồng tính, người song tính tự cảm nhận về xu hướng tình cảm của bản thân. Đó là cảm giác bên trong, khi thấy cả hai giới tính đều cuốn hút mình. Song tính không có nghĩa là người đó có tình cảm với tất cả người nam và nữ trên đời, mỗi người đều có tiêu chuẩn riêng.

Nhiều người từng hỏi vì mình là song tính, mình chỉ nên lập gia đình với người khác giới để tránh sự kỳ thị. Nếu chỉ yêu một ai đó là người khác giới để tránh định kiến xã hội, thì mối quan hệ đó khó có thể bền lâu, vì nó không dựa trên tình cảm chân thật. Ngoài ra, người song tính cũng không nhất thiết phải có “trách nhiệm” yêu người khác giới nếu đó không phải là người phù hợp.

Queer
Queer

Queer, đọc là khuya-r, là cụm từ chung dành cho những người không thuộc nhóm dị tính. Có nhiều người biết mình không thuộc nhóm dị tính, nhưng cũng cảm thấy bản thân không hợp với những nhóm được miêu tả trên. Vì thế, từ queer là giành cho những ai không muốn tự đóng khuôn bản thân vào các định nghĩa cứng nhắc hơn như đồng tính hay chuyển giới.

Nói chung, queer có thể tạm hiểu là "người có giới tính khác biệt” hoặc “người đa dạng giới, tính dục". Bởi vì định nghĩa không ràng buộc của từ "queer", nhiều người càng ngày càng thích nhận định bản thân là “queer” hơn là LGBT.

Vô Tính
Asexual

Vô tính là từ dành cho những người không có, hoặc ít có, cảm giác thu hút về tình dục. Những người vô tính vẫn có thể có tình cảm với ai đó, nhưng họ không có nhu cầu hoặc hấp dẫn về chuyện tình dục. Những người vô tính có thể hẹn hò, yêu, cưới, hoặc có con.

Giới Tính

Nam
Male

Nữ
Female

Chuyển Giới
Transgender

Người chuyển giới là người có giới tính mong muốn khác với giới tính lúc sinh ra. Một người chuyển giới có thể có cơ thể và giới tính sinh học là nam, nhưng về nhận thức và điệu bộ đều cảm giác như là một người nữ thật sự. Cũng giống như người đồng tính, người chuyển giới cũng không phải là người có khuyết tật bẩm sinh về giới tính.

Trong khi đồng tính trả lời câu hỏi "bạn yêu ai", chuyển giới trả lời câu hỏi "bạn nghĩ bạn là ai". Vì thế, đồng tính và chuyển giới là hai khái niệm khác nhau. Trong mối quan hệ tình cảm, đa phần người chuyển giới là tình cảm với người khác giới với mình. Tuy nhiên, một số người chuyển giới cũng có thể là người đồng tính hoặc song tính.

Đa số người chuyển giới muốn mình được nhìn nhận và xưng hô theo giới tính họ mong muốn. Ví dụ một người nam muốn chuyển giới thành một người phụ nữ, người ấy sẽ muốn được xưng hô bằng "chị" hoặc "cô ta". Nếu bạn không biết cách xưng hô như thế nào, cách đơn giản nhất là hãy hỏi họ muốn được gọi bằng gì.

Người chuyển giới không nhất thiết phải là người đã trải qua phẫu thuật. Không phải ai cũng có đầy đủ điều kiện về kinh tế, sức khoẻ hoặc nhu cầu để phẫu thuật chuyển giới. Có người chuyển sang nam chỉ phẫu thuật cắt bỏ ngực, hay người chuyển sang nữ chỉ bơm ngực. Từ năm 2017, Việt Nam đã cho phép người chuyển giới thay đổi giới tính hợp pháp không cần phẩu thuật. Trước đó, pháp luật chỉ cho phép những người có đặc điểm sinh lý không điển hình(liên tính) mới được chuyển giới.

Phi Giới Tính
Non-binary

Đa phần, bao gồm những người chuyển giới, tự nhận mình là nam hoặc nữ. Thế nhưng, có một số người không cảm giác thấy mình là "đàn ông" hoặc "đàn bà", hoặc một số người cảm nhận giới tính của mình vừa là nam vừa là nữ. Thế nên, phi giới tính là một cách một số người thay đổi suy nghĩ giới tính chỉ có thể là nam hoặc nữ. Những người phi giới tính không nhất thiết phải có vẻ ngoài mạnh mẽ hay mềm mại. Một số ví dụ người nổi tiếng tự nhận mình là người phi giới tính tại Hollywood chính là Tilda Swinton, Ruby Rose, Amanda Stenberg.

Tilda Swinton và Ruby Rose

Liên Giới Tính
Intersex

Liên giới tính là người khi sinh ra có đặc điểm giới tính và sinh lý không điển hình. Ví dụ, một người sinh ra có thể có bộ phận sinh dục không phân loại được dễ dàng là của nam hay nữ. Trẻ em sinh ra với tình trạng liên giới tính thường khá khỏe mạnh, vì thế phẩu thuật để bộ phận sinh dục giống nam hoặc nữ là không cần thiết. Vì thế, việc can thiệp phẫu thuật để quyết định giới tính chỉ nên xảy ra khi đứa trẻ trưởng thành và nhận thức được họ muốn là ai.

Những Từ Nên
Tránh Dùng

Có nhiều người chưa hiểu về LGBTQ thường mắc phải lỗi khi chọn từ diễn tả người đồng tính, song tính, hoặc chuyển giới. Những từ này đã trở nên lỗi thời và không nên sử dụng để mô tả người khác vì có thể gây xúc phạm và tổn thương với những người LGBTQ.

Những từ tránh dùng:

Những chủ đề không nên hỏi:

Cờ Biểu Tượng

LGBTQ
LGBTQ

Song Tính
Bisexual

Chuyển Giới
Transgender

Queer
Queer

Phi Giới Tính
Nonbinary

Linh Hoạt Tính
Gender Fluid

Toàn Tính
Pansexual

Vô Tính
Asexual

Liên Giới Tính
Intersex